Twierdza Boyen na Mazurach przywraca pamięć o Żołnierzach Wyklętych

Ożywione karty historii na oczach widzów

Najważniejszym punktem programu, który z pewnością przyciągnie miłośników militariów z całego regionu, będzie widowiskowa inscenizacja historyczna. Organizatorzy postawili sobie za cel nie tylko przypomnienie faktów, ale przede wszystkim oddanie ducha epoki i realiów, w jakich przyszło działać bohaterom podziemia antykomunistycznego.

Dzięki zaangażowaniu grup rekonstrukcyjnych, uczestnicy będą mieli niepowtarzalną okazję, by zobaczyć na własne oczy inscenizacje kluczowych wydarzeń, które ukształtowały naszą powojenną tożsamość. To niezwykła podróż w czasie, która pozwala zrozumieć dramatyczne wybory ludzi żyjących w cieniu murów, szukających prawdy w trudnych czasach.

Edukacja i wspólny czas w murach twierdzy

Wydarzenie „W cieniu murów, w świetle prawdy” udowadnia, że o trudnej historii można mówić w sposób angażujący i międzypokoleniowy. Obok części rekonstrukcyjnej, zaplanowano bowiem bogaty piknik rodzinny. Organizatorzy zadbali o to, by Twierdza Boyen w tym dniu tętniła życiem – na gości czekać będą gry, zabawy oraz liczne atrakcje na świeżym powietrzu, które pozwolą najmłodszym poznać historię poprzez aktywność.

Całość dopełni strefa gastronomiczna, gdzie w historycznej atmosferze będzie można odpocząć i podzielić się wrażeniami z bliskimi.

Zaproszenie do odkrywania tajemnic

Całość wydarzenia rozpocznie się punktualnie o godzinie 12:00 w sobotę, 28 lutego 2026 roku. To idealna propozycja dla tych, którzy chcą połączyć aktywny zimowy spacer z głębokim przeżyciem patriotycznym. Twierdza Boyen, ze swoimi potężnymi fortyfikacjami i ukrytymi zakamarkami, stanowi idealne tło dla tej opowieści.

Działalność antykomunistycznego podziemia na Mazurach miała swoją unikalną, często bolesną specyfikę. W przeciwieństwie do centralnej Polski, gdzie partyzanci mogli liczyć na szerokie wsparcie lokalnej ludności, Mazury były w 1946 roku tyglem kulturowym i społecznym. Obok siebie żyli tu rdzenni Mazurzy, przesiedleńcy z Kresów Wschodnich oraz osadnicy z centralnej Polski. W tym skomplikowanym krajobrazie operowała jedna z najsłynniejszych jednostek podziemia – 5. Wileńska Brygada AK, dowodzona przez majora Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”.

Oddziały „Łupaszki”, przenosząc się z Białostocczyzny na teren dzisiejszego województwa warmińsko-mazurskiego, prowadziły tu walkę partyzancką w skrajnie trudnych warunkach. Mazurskie lasy i jeziora dawały schronienie, ale bliskość nowej granicy z ZSRR oraz silne nasycenie terenu jednostkami NKWD i UB sprawiały, że każdy ruch był obarczony ogromnym ryzykiem. To właśnie tutaj, w miejscowościach takich jak pobliskie Giżycku Kruklanki czy Wydminy, dochodziło do potyczek i akcji wymierzonych w aparat bezpieczeństwa, które miały pokazać, że polskie państwo podziemne wciąż istnieje.

16 lutego 1946 roku dochodzi do bitwy pod Gajrowskimi w powiecie giżyckim. W wyniku obławy grupy operacyjnej NKWD-UB-MO w okolicy wsi, została rozbita III Brygada Wileńska NZW, licząca ok. 180 żołnierzy. W walce zginęło oraz zostało zamordowanych 16-22 partyzantów, dwóch aresztowano. Po stronie NKWD odnotowano 2 zabitych funkcjonariuszy.

15 lutego 2015 r. w przededniu 69. rocznicy bitwy pod Gajrowskimi odbyły się uroczystości pogrzebowe ekshumowanych żołnierzy 3. Brygady Wileńskiej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.

„Żołnierze Wyklęci” na Mazurach

W rejonie Warmii i Mazur z uwagi na wcześniejszą przynależność terytorialną sporej części regionu do Prus Wschodnich (III Rzesza) a tym samym braku odpowiednio rozbudowanej siatki cywilno-wojskowej stanowiącej oparcie w terenie...