Rob Gitarnik
Wilkasy / Port Resort Niegocin / 20:00
Dąbrówka Nowa. Dawny majątek na skraju Mazur.
Około 16 kilometrów na północ od Węgorzewa, zaledwie kilometr od granicy z obwodem kaliningradzkim, leży Dąbrówka Nowa. Dziś trudno uwierzyć, że w tej niewielkiej miejscowości funkcjonował niegdyś rozległy majątek ziemski z imponującym dworem, folwarkami, hodowlą koni i rozbudowanym zapleczem gospodarczym.
Dobra ziemskie istniały tutaj już od końca XVI wieku. Zachowany do dziś układ założenia dworsko-folwarcznego kształtował się jednak przede wszystkim w XIX stuleciu. W końcu tego wieku majątek należał do doktora Voigdta, który mieszkał i pracował w Królewcu. Dąbrówka była prawdopodobnie miejscem jego letniego wypoczynku.
Majątek wraz z trzema pomocniczymi folwarkami obejmował około 1336 ha ziemi. Składał się z dużego zespołu dworsko-parkowego oraz rozległej części gospodarczej, usytuowanej po drugiej stronie drogi.
Najważniejszym budynkiem założenia był dwór wzniesiony w 1862 roku przez Karla Ferdinanda Voigdta. Budowlę utrzymano w stylu klasycystycznym. Została założona na planie prostokąta i miała jedną kondygnację ze ścianką kolankową. Całość przykrywał dwuspadowy dach. Na osi elewacji znajdował się dwukondygnacyjny ryzalit. Od strony frontowej był on znacznie wysunięty i mieścił zagłębiony portyk wsparty na dwóch kolumnach z korynckimi głowicami.
Dawna rezydencja właścicieli majątku nie przypomina już swojej dawnej świetności. Obecnie jest porośniętą bluszczem ruiną ze złamanym dachem. Z dawnej elegancji budowli pozostały przede wszystkim fragmenty murów oraz dwie kolumny z korynckimi głowicami znajdujące się w portyku od strony wsi.
O zainteresowaniu antykiem, które prawdopodobnie zostało zaszczepione właścicielom przez koligacje z rodziną von Fahrenheitów oraz bliskość majątku Małe Bejnuny, świadczą właśnie klasycystyczne detale architektoniczne.
Dziś dwór w Dąbrówce Nowej jest jednym z tych miejsc, w których historia widoczna jest przede wszystkim w zniszczeniach. Porastająca ściany roślinność, uszkodzony dach i pusty środek budynku przypominają o przemijaniu dawnych majątków pruskich.
Po drugiej stronie drogi znajdował się gospodarczy dziedziniec majątku. Także tutaj zachowało się niewiele. Pożar zniszczył budynek dawnej, obszernej stajni wykonanej z czerwonej cegły, ustawionej na kamiennym cokole. Jeszcze około 2000 roku obiekt można było podziwiać w stosunkowo dobrym stanie. Dziś po tej części zabudowy pozostały głównie wspomnienia i ślady dawnego układu przestrzennego.
Nie zniszczony został jedynie niewielki budynek folwarczny z czerwonej cegły, stojący po drugiej stronie drogi. To jeden z ostatnich materialnych świadków czasów, gdy Dąbrówka była dużym i dobrze prosperującym majątkiem.
W okresie międzywojennym w Dąbrówce funkcjonowała cegielnia. Prowadzono również hodowlę bydła mlecznego, a w majątku wytwarzano masło i sery. Uzupełnieniem działalności była hodowla owiec.
Gospodarstwo nie ograniczało się więc wyłącznie do uprawy ziemi. Było samodzielnym organizmem gospodarczym, zapewniającym zatrudnienie i utrzymanie wielu mieszkańcom okolicy. Właściciele majątku reklamowali również we wschodniopruskiej prasie sprzedaż luksusowych koni. To właśnie hodowla koni stała się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów historii Dąbrówki.
Rozwój hodowli koni był prawdopodobnie związany z wpływem rodziny von Fahrenheitów. W pewnym okresie posiadali oni największą w Europie stadninę koni pełnej krwi angielskiej.
Konie pełnej krwi, popularnie nazywane folblutami, hodowane w Dąbrówce cieszyły się bardzo dobrą renomą. Niektóre z nich znalazły się później w rodowodach współczesnych koni sportowych.
Ostatni niemiecki właściciel Dąbrówki, Werner Voigdt, zdobywał na wyhodowanych w majątku koniach liczne trofea jeździeckie. Sukcesy te potwierdzały wysoką jakość miejscowej hodowli i znaczenie Dąbrówki na mapie wschodniopruskiego rolnictwa oraz jeździectwa.
Dąbrówka Nowa jest dziś miejscem, w którym dawna historia spotyka się z postępującym zapomnieniem. Z ogromnego majątku pozostały fragmenty dworu, resztki zabudowy gospodarczej i ślady dawnego parku.
W XIX i na początku XX wieku była to jednak dobrze prosperująca posiadłość z rozległą produkcją rolną, hodowlą bydła, owiec i koni oraz własną cegielnią. Dwór Karla Ferdinanda Voigdta stanowił centrum tego świata.
Dzisiaj porośnięta bluszczem ruina przypomina o ludziach, którzy przez dziesięciolecia tworzyli historię tego miejsca. Dąbrówka Nowa pozostaje jednym z tych zakątków północnych Mazur, które warto odwiedzić nie tylko ze względu na krajobraz, ale także po to, by zobaczyć ślady dawnego życia majątkowego tuż przy granicy regionu.
Serwis mazury24.eu nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy i opinii. Prosimy o zamieszczanie komentarzy dotyczących danej tematyki dyskusji. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.
Artykuł nie ma jeszcze komentarzy, bądź pierwszy!