Ernst Rimmek – malarz dawnych Mazur związany z Jakunówkiem

Jego sylwetka jest interesująca nie tylko z perspektywy historii sztuki. Rimmek należał do artystów, którzy poznawali mazurski krajobraz nie wyłącznie jako malarze przyjeżdżający po temat, lecz także jako mieszkańcy regionu. Dzięki temu jego twórczość można odczytywać jako zapis pejzażu, wiejskiej codzienności i pamięci o dawnych Mazurach.

Artysta związany z Mazurami

Ernst Rimmek żył w latach 1888–1963. W dostępnych opracowaniach określany jest jako malarz historyczny i pejzażysta. Wiadomo również, że kształcił się w akademiach sztuki w Monachium i Królewcu, a w niemieckich materiałach opisano go jako artystę silnie związanego z naturą – „naturverbundener Landschafter”.

Nie był twórcą oderwanym od konkretnego miejsca. Jego artystyczna droga wiązała się z dawnymi Prusami Wschodnimi, a szczególnie z Mazurami. Z opracowania poświęconego malarstwu tego regionu wynika, że Rimmek mieszkał i pracował w Jakunowken w latach 1929–1937.

W tym okresie Mazury coraz częściej przyciągały artystów zainteresowanych rozległymi polami, jeziorami, lasami, wsiami i pracą mieszkańców. Pejzaż regionu nie był tak spektakularny jak nadbałtyckie klify czy wydmy Mierzei Kurońskiej, ale miał własny, łatwo rozpoznawalny charakter. Tworzyły go łagodne wzgórza, rozproszone gospodarstwa, drogi, zabudowania i naturalny rytm życia wsi.

Jedna z recenzji opublikowana w Mazurskim Kalendarzu Ludowym na rok 1928 tak o nim mówiła:

Rimmek mocno i silnie związał się z ziemią i ludźmi naszej mazurskiej ojczyzny. Maluje duszę Mazur

Jakunówko jako dom i pracownia

Jakunówko zajmuje w biografii Rimmeka miejsce szczególne. Artysta prowadził tu gospodarstwo rolne, a więc jego kontakt z mazurskim krajobrazem miał również wymiar codzienny i praktyczny. Nie oglądał okolicy wyłącznie z perspektywy sztalugi. Był częścią lokalnego świata, który przedstawiał.

W archiwum fotografii Prus Wschodnich zachowały się zdjęcia opisywane jako fotografie gospodarstwa Ernsta Rimmeka w Jakunen. Wykonano je prawdopodobnie między 1925 a 1940 rokiem. Przedstawiają między innymi wjazd na posesję oraz kwitnącą gruszę.

Dziś takie obrazy zwyczajnej codzienności mają szczególną wartość. Pokazują nie tylko miejsce związane z artystą, lecz także fragment przedwojennego krajobrazu kulturowego wsi. Gospodarstwo, drzewa, droga i zabudowania stają się częścią opowieści o człowieku, który jednocześnie tworzył, pracował i żył w mazurskiej rzeczywistości.

Mazury na obrazach

Twórczość Rimmeka warto oglądać w szerszym kontekście malarstwa mazurskiego. Artyści związani z tym regionem często przedstawiali szerokie, lekko pofałdowane krajobrazy, lasy, jeziora, pola, gospodarstwa i wiejskie drogi. Ich obrazom towarzyszyły również sceny pracy, sylwetki mieszkańców oraz zwierzęta gospodarskie.

Nie oznacza to jednak, że każdy obraz Rimmeka można automatycznie uznać za dokument konkretnego miejsca. Bez dokładnych opisów dzieł, ich tytułów, datowania i potwierdzonego pochodzenia należy unikać zbyt daleko idących interpretacji. Można natomiast ostrożnie przyjąć, że jego związki z Jakunówkiem i Mazurami nadają pracom artysty ważny kontekst regionalny.

Rimmek patrzył na Mazury zarówno jak malarz, jak i mieszkaniec. To pozwala postawić interesującą tezę: jego obrazy mogą być dziś odczytywane nie tylko jako dzieła sztuki, ale również jako świadectwa sposobu postrzegania dawnego regionu – jego przyrody, osadnictwa i codziennego życia.