ReklamaA1 - Odysseya Yachts

I wojna światowa. Mazury znalazły się w centrum działań wojennych

BieżąceHistoria16 sierpnia 2022, 7:00
I wojna światowa. Mazury znalazły się w centrum działań wojennych

Wybuch I wojny światowej spowodował, że Mazury znalazły się niespodziewanie na głównym „teatrze działań wojennych”. To odcisnęło mocne piętno na mieszkańcach tego regionu. Kiedy więc 15 sierpnia 1920 r. dochodziło do Bitwy Warszawskiej, nawet pro polsko nastawieni Mazurzy musieli przyznać, że Polska – która również rościła sobie pretensje do terenu Prus Wschodnich – może zniknąć ponownie z map świata.

28 lipca 1914 r. rozpoczął się pierwszy tak rozległy, globalny konflikt zbrojny. Mazury nagle znalazły się na głównym froncie działań zbrojnych. W sierpniu 1914 r. do Prus Wschodnich wtargnęły liczne siły rosyjskie. Mazury znalazły się w centrum działań wojennych.

Rosjanie wkraczają na Mazury

Operacje wojskowe, starcia i bitwy na obszarze Prus Wschodnich prowadzone w pierwszym roku wojny między wojskami rosyjskimi i niemieckimi, rozpoczęły się 17 sierpnia 1914 r. Na Mazury wkroczyła 1 armia rosyjskiej (Armia „Niemen” – atakowała od wschodu) pod dowództwem gen. Pawła Rennenkampfa. 21 sierpnia 2 armia rosyjska (Armia „Narew” – nacierała od południa), pod dowództwem gen. Aleksandra Samsonowa, natarła na 8 armię niemiecką, dowodzoną przez gen. Friedricha von Prittwitza.

Kontratak Niemiec

W pierwszej fazie walk gen. von Prittwitza pokonał Armię „Niemen” pod Stołupianami (obecnie obwód kaliningradzki - miejscowość Niestierow). Niemcy ponownie atakowali pod Gąbinem (obecnie miejscowośc Gusiew w obwodzie kaliningradzkim). Po wkroczeniu (20 sierpnia) do Prus Wschodnich Armii „Narew” gen. von Prittwitz wycofał swoja 8 armie na linię Wisły, przerywając swój atak.

W tym momencie następuje kluczowy zwrot w całej operacji ze strony Niemiec. Helmuth von Moltke odwołuje gen. von Prittwitza za jego pasywną postawę i powołuje na jego stanowisko gen. Paula von Hindenburga przydzielając mu na szefa sztabu gen. Ericha Ludendorffa. Generałowie ci zostali ściągnięci z frontu zachodniego wraz z dodatkowymi dwoma korpusami.

Bitwa pod Tannenbergiem

Po przybyciu do Prus Wschodnich dowódcy ci opracowali nowy plan obrony. Realizacja jego założeń przyniosła im niemal legendarna sławę. Pierwszy etap działań Niemców pod nowym dowództwem rozpoczął się 23 sierpnia i trwał do 31 sierpnia. W ich wyniku rozgromiono rosyjską Armii „Narew” gen. Samsonowa w słynnej bitwie pod Tannenbergiem (obecnie Stębark).

Bitwa nad jeziorami mazurskimi

Teraz Hindenburg przystąpił do uderzenia na Armię „Niemen”. W tzw. bitwie nad jeziorami mazurskimi w dniach 6-15 września Niemcy pobili tę armię rosyjską (po stronie niemieckiej bezpośrednio dowodził gen. August von Mackensen, po stronie rosyjskiej gen. Paweł Rennenkampf), zmuszając przeciwnika do odwrotu i opuszczenia Prus Wschodnich.

Działania niemieckie uniemożliwiły atak Rosji na teren Niemiec. Po sukcesach w Prusach Wschodnich w roku 1914 armia niemiecka umacniała swoje pozycje. Sztabowcy przekonali się, że dotychczasowe inwestycje (np. budowa twierdzy Boyen w Giżycku) poważnie wspomagają operacje lądowe. Przystąpiono więc do budowy ziemnych umocnień na linii Mikołajki-Giżycko-Kamionka-Ryn. Działania te okazały się potrzebne, gdyż już w listopadzie 1914 r. 10 armia rosyjska próbowała ponownie atakować na wschodzie, m.in. w rejonie Suwałk, ale osiągnęła jedynie ustabilizowanie frontu, będąc zmuszona do przejścia w stan wojny pozycyjnej.

Bitwa zimowa na Mazurach

Już od stycznia 1915 r. Prusy Wschodnie ponownie stały się miejscem bitew. Do największych operacji należy tu zaliczyć tzw. bitwę zimową na Mazurach. Rosjanie postanowili ponownie wkroczyć do Prus Wschodnich, zakładając, że zima niweluje naturalne właściwości obronne tego terenu. Plan działań przygotował gen. Jurij Daniłow. Zadanie zdobycia Prus Wschodnich powierzono gen. Nikołajowi Ruzskiemu. Rosjanie planowali rozpocząć natarcie w połowie lutego 1915 r., ale von Hindenburg uderzył 7 lutego, wyprzedzając plany Rosjan. Niemcy zaatakowali spod Pisza oraz na odcinku Gąbin-Ragneta. W wyniku walk i odcięcia części sił rosyjskich, które poddały się 21 lutego, Rosjanie ponieśli klęskę. Mimo zwycięstwa i dużych zdobyczy w sprzęcie, Niemcy ponieśli też znaczące straty. W związku z tym von Hindenburg postanowił 27 lutego przerwać dalsze działania.

Niemcy nie zrealizowali całego swojego planu, ale odzyskali całe Prusy Wschodnie i poważnie obniżyli morale armii rosyjskiej. Mimo ostatecznej klęski Niemiec w I wojnie światowej walki w Prusach Wschodnich były ich sukcesem.

Ślady Wielkiej Wojny na Mazurach

Bardzo znaczącym śladem tych wydarzeń z okresu I wojny światowej są liczne cmentarze żołnierzy obu stron, które obecnie znajdują się w większości na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. W okresie międzywojennym, powstawały liczne pomniki w miejscowościach Prus Wschodnich poświęcone poległym żołnierzom i upamiętniające wydarzenia z 1914.

ReklamaC1 - MotoX

Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 7

  • 4
    Czuje się - ZADOWOLONY
    ZADOWOLONY
  • 1
    Czuje się - ZASKOCZONY
    ZASKOCZONY
  • 1
    Czuje się - POINFORMOWANY
    POINFORMOWANY
  • 0
    Czuje się - OBOJĘTNY
    OBOJĘTNY
  • 0
    Czuje się - SMUTNY
    SMUTNY
  • 0
    Czuje się - WKURZONY
    WKURZONY
  • 1
    Czuje się - BRAK SŁÓW
    BRAK SŁÓW

ReklamaB0 - Karos Pomosty Pływające

Daj nam znać

Jeśli coś się na Mazurach zafascynowało, wzburzyło lub chcesz się tym podzielić z czytelnikami naszego serwisu
Daj nam znać
ReklamaB1 - To tutaj
ReklamaA2 - Tło Dla Mew