ReklamaA1- Family Homes

Junkers Ju 188 z jeziora Mamry. Tajemnica ostatniego lotu i wraku zamienionego w złom

Historia22 listopada 2026, 19:16
Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI fot. 

Przez lata na dnie jeziora Mamry spoczywał niemal kompletny Junkers Ju 188 D2 – rzadki niemiecki samolot rozpoznawczy z okresu II wojny światowej. Miał radar, stanowiska strzeleckie i aparaty fotograficzne. Gdy w 1961 roku odnaleźli go nurkowie, wrak był w zaskakująco dobrym stanie. Zamiast trafić do muzeum, został wydobyty, pocięty i wysłany do hut. Do dziś nie wiadomo też na pewno, co wydarzyło się podczas jego ostatniego lotu.

Był 30 grudnia 1944 roku. Z lotniska w Wormditt, czyli dzisiejszej Ornety, wystartował niemiecki Junkers Ju 188 D2. Była to wersja przeznaczona do dalekiego rozpoznania, używana przez Luftwaffe. Samolot mógł wykonywać zdjęcia z powietrza, a zamontowany na nim radar FuG 200 Hohentwiel służył do przeszukiwania powierzchni wody.

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Lot zakończył się w rejonie jeziora Mamry. Według najbardziej prawdopodobnej wersji doszło do awarii silnika, a załoga próbowała awaryjnie posadzić maszynę na zamarzniętej tafli. Samolot osiadł na lodzie bez wysuniętego podwozia, ale pokrywa nie wytrzymała jego ciężaru. Junkers zniknął pod wodą.

Co dokładnie stało się z lotnikami, pozostaje niewyjaśnione. W dokumentach jako poległych odnotowano trzech członków załogi, a w samolocie nie znaleziono ich szczątków. Autor opracowania poświęconego wrakowi wskazuje, że mogła to być załoga czteroosobowa i że pilot być może zdołał się uratować. Zastrzega jednak, że brak wiarygodnych relacji i dokumentów nie pozwala rozstrzygnąć tej kwestii.

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Niezwykłe odkrycie na dnie Mamr

We wrześniu 1961 roku wrak odnaleźli płetwonurkowie z gdańskiego klubu „Rekin”. Samolot leżał na głębokości około 12 metrów, na piaszczystym dnie. Pokrywały go glony, muszle i pozostałości sieci, ale – jak wynika z relacji przywołanych w artykule Kurs Mazury – maszyna była niemal kompletna. Drewniane łopaty śmigieł były połamane, lecz kadłub, skrzydła i wyposażenie zachowały się w wyjątkowym stanie.

Junkers Ju 188 był rozwinięciem wcześniejszego Ju 88. Wersja D2 służyła przede wszystkim do rozpoznania: oprócz radaru miała aparaty fotograficzne umieszczone w kadłubie. Na odnalezionym egzemplarzu zachowało się także uzbrojenie obronne. W kabinie znaleziono między innymi pistolet maszynowy MP 40 oraz mapy. Ich obecność i wyposażenie samolotu stały się później podstawą różnych hipotez dotyczących celu misji.

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Według autora opracowania samolot mógł wykonywać lot rozpoznawczy nad obszarem frontu wschodniego. Jedną z rozważanych możliwości jest misja związana z walkami w tzw. kotle kurlandzkim, gdzie niemieckie wojska zostały odcięte na Łotwie. Radar Hohentwiel mógł pomagać w poszukiwaniu jednostek pływających na Bałtyku, a aparaty fotograficzne – w dokumentowaniu sytuacji na lądzie.

Inna hipoteza wiąże się ze znalezionymi mapami Jugosławii i Włoch. Mogły sugerować dalszy kierunek lotu albo inne zadanie, ale same w sobie nie przesądzają o celu misji. W dostępnych dokumentach i relacjach brakuje pewnego potwierdzenia, dokąd samolot leciał i co dokładnie miał zrobić. Tajemnica ostatniego lotu Ju 188 z Mamr nie została więc ostatecznie rozwiązana.

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Po odkryciu wraku podjęto decyzję o jego wydobyciu. Do akcji wykorzystano statek i barki, a następnie ciągniki, którymi wyciągano samolot na brzeg. Podczas prac uszkodzono radar, oderwał się ogon, a silniki zostały wyrwane z konstrukcji. Potem wrak pocięto palnikami i przekazano do hut.

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Według przywoływanej w relacjach oficjalnej wersji z odzyskanego aluminium miało powstać 12 343 łyżeczki dla barów mlecznych. To opowieść, która na trwałe przylgnęła do historii samolotu. Nie ocalał jednak żaden znany, kompletny egzemplarz Ju 188, a wyposażenie odnalezione w maszynie w większości zaginęło.

Rekonstrukcja zdjęcia AI
Rekonstrukcja zdjęcia AI

Los wraku z Mamr do dziś budzi emocje. Był to rzadki i wyjątkowo dobrze zachowany samolot – okazja, by ocalić część historii lotnictwa. Zamiast tego został rozebrany na złom. Pozostały fotografie, wspomnienia nurków i pytania o załogę oraz ostatnią misję „Dory”.

ReklamaC1 - Wodnik Duch Puszczy

Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 0

  • 0
    Czuje się - ZADOWOLONY
    ZADOWOLONY
  • 0
    Czuje się - ZASKOCZONY
    ZASKOCZONY
  • 0
    Czuje się - POINFORMOWANY
    POINFORMOWANY
  • 0
    Czuje się - OBOJĘTNY
    OBOJĘTNY
  • 0
    Czuje się - SMUTNY
    SMUTNY
  • 0
    Czuje się - WKURZONY
    WKURZONY
  • 0
    Czuje się - BRAK SŁÓW
    BRAK SŁÓW

ReklamaB0 - Domki Paprotki

Daj nam znać

Jeśli coś się na Mazurach zafascynowało, wzburzyło lub chcesz się tym podzielić z czytelnikami naszego serwisu
Daj nam znać
ReklamaB1 - Marina Pro
ReklamaA2 - Mazurska Jagnięcina