Wieś mi w duszy gra a olej na płótnie trwa
/ Ośrodek Edukacji Przyrodniczo - Kulturowej w Krutyni / 17:00
Zanim na Mazurach pojawiły się nowoczesne mariny, luksusowe jachty i nadbrzeżne dyskonty, żeglarze przemierzający Szlak Wielkich Jezior musieli mierzyć się z nie lada wyzwaniem: zdobyciem świeżego chleba czy konserwy. Naprzeciw tym potrzebom wyszły dwa niezwykłe statki, które na ponad dwie dekady wpisały się w krajobraz regionu. „Jaś” i „Małgosia” – bo o nich mowa – były niczym innym jak pływającymi sklepami spożywczymi.
Od lat pięćdziesiątych aż do końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, w samym szczycie sezonu żeglarskiego, widok tych jednostek wywoływał uśmiech na twarzach wypoczywających. Mazurska Służba Ratownicza przypomina tę fascynującą, a dla wielu już zapomnianą kartę z historii mazurskiego wodniactwa.
Zakupy na fali. Od chleba po krajowe wino
W czasach PRL-u dostawy zaopatrzenia do odległych bindug i dzikich obozowisk graniczyły z cudem. Pływające sklepy okazały się strzałem w dziesiątkę. Rejonizacja obu jednostek była jasno podzielona, aby obsłużyć jak największy obszar Wielkich Jezior Mazurskich.
„Jaś” kursował głównie po południowych akwenach – można go było spotkać na jeziorze Nidzkim, Bełdanach oraz Tałtach. „Małgosia” stacjonowała na północy, operując przede wszystkim w okolicach Giżycka.
Na ich pokładach żeglarze mogli zaopatrzyć się w absolutne podstawy przetrwania: świeży chleb, makaron, popularne wówczas konserwy, a także napoje – w tym piwo oraz wino krajowej produkcji. Dziś ten wyjątkowy klimat tamtych lat można podziwiać we fragmencie filmu dokumentalnego z 1956 roku pt. „Jaś i Małgosia”, wyreżyserowanego przez słynny duet Edward Skórzewski – Jerzy Hoffman.
Od statku handlowego do ukrywania się przed UB
Podczas gdy dalsze losy „Małgosi” po wycofaniu ze służby owiane są tajemnicą, historia „Jasia” gotowa jest na filmowy scenariusz. Na początku lat 80. XX wieku statek zmienił nazwę na „Kadet” i trafił pod skrzydła Ligi Obrony Kraju w Giżycku.
Opiekę nad jednostką sprawował wówczas Leszek Biegalski, aktywny działacz antykomunistycznej „Solidarności”. Gdy stan wojenny i represje zmusiły go do ukrywania się przed Urzędem Bezpieczeństwa, „Kadet” pozostał bez gospodarza. Opuszczona i zaniedbana jednostka w końcu zatonęła.
Druga młodość pod nową banderą
Historia „Jasia” nie skończyła się jednak pod wodą. Wrak został podniesiony z dna, a następnie odkupiony przez prywatnego inwestora. Po przeprowadzeniu gruntownego remontu dawny pływający sklep otrzymał nowe życie.
Statek do dziś przemierza mazurskie jeziora pod nazwą „Taj Pan”, stanowiąc żywy dowód na to, że mazurskie legendy nie toną tak łatwo.
Film można obejrzeć tu: https://35mm.online/vod/dokument/jas-i-malgosie
Serwis mazury24.eu nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy i opinii. Prosimy o zamieszczanie komentarzy dotyczących danej tematyki dyskusji. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.
Artykuł nie ma jeszcze komentarzy, bądź pierwszy!