Nie tylko pałac i port. Rezerwat Sztynort – dzikie serce gminy Węgorzewo

Dlaczego warto? Rezerwat Sztynort to faunistyczny rezerwat przyrody utworzony w 2010 roku, rozciągnięty na blisko 449 ha między jeziorami Mamry i Dargin, z fragmentem jeziora Kirsajty. Leży w całości w obszarze Natura 2000 „Ostoja Północnomazurska”, co od razu mówi, z jak cennym kawałkiem Mazur mamy do czynienia.

Główni „bohaterowie” rezerwatu to:

• stare dęby – siedlisko rzadkich chrząszczy: pachnicy dębowej, zgniotka cynobrowego i jelonka rogacza,
• zatoki jeziora Kirsajty – miejsce gniazdowania i „przystanek” dla ptaków wodno-błotnych podczas wiosennych i jesiennych migracji,
• fragmenty lasu olszowo‑jesionowego i łęgowego – w tym ok. 150‑letni las łęgowy z olszą czarną, wiązem, kruszyną, czeremchą, kaliną koralową, porzeczką czarną, głogiem, wiciokrzewem i podkolanem zielonawym.

Na terenie rezerwatu nie ma wytyczonych szlaków turystycznych w tradycyjnym sensie, ale okolice Sztynortu i Węgorzewa to raj dla:

• spacerowiczów – można połączyć rezerwat z trasą wokół jeziora Dargin lub w stronę Mamr,
• rowerzystów – okolice leżą w zasięgu Mazurskiej Pętli Rowerowej i licznych lokalnych dróg leśnych,
• miłośników ptaków – zatoki Kirsajt to doskonały punkt obserwacyjny (z zachowaniem dystansu i zasad ochrony).

Warto pamiętać, że rezerwat to teren ochrony ścisłej i czynnej – nie schodzimy ze ścieżek, nie wchodzimy do wody w miejscach zabronionych, nie hałasujemy i nie rozkładamy się „na dziko” w lesie.

Co zobaczysz po drodze? Dęby, które mają „gości”

Jeśli masz szczęście i dobrą porę roku (ciepłe wieczory, lato), możesz trafić na ślady obecności chrząszczy saproksylicznych. Nie zobaczysz ich gołym okiem tak łatwo, ale sama świadomość, że w martwym drewnie i starych dębach żyją gatunki takie jak:

• pachnica dębowa (Osmoderma eremita),
• zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus),
• jelonek rogacz (Lucanus cervus),

To dodaje temu miejscu wyjątkowego klimatu. To nie jest „zwykły las” – to hotel pięciogwiazdkowy dla owadów, które w wielu regionach Europy już wymarły.

Gdzie to dokładnie jest?

Sztynort, Węgorzewo, Nadleśnictwo Borki
Rezerwat leży: w gminie Węgorzewo, powiat węgorzewski, na terenie Nadleśnictwa Borki, obręb Węgorzewo, pomiędzy jeziorem Mamry a jeziorem Dargin, z fragmentem jeziora Kirsajty. Najłatwiej dotrzeć tu od strony Sztynortu (pałac, port) lub Węgorzewa. Dobrym pomysłem jest połączenie wizyty w rezerwacie z:

• zwiedzaniem pałacu w Sztynorcie,
• rejsem po Mamrach z portu w Węgorzewie/Sztynorcie,
• wypadem do Wilczego Szańca w Gierłoży.
• zwiedzaniem bunkrów w Mamerkach

Jak nie zepsuć tej przyrody? Kilka prostych zasad
Rezerwat Sztynort to nie park rozrywki, tylko obszar chroniony. Żeby nie zaszkodzić:

• nie wchodź do wody w miejscach wyraźnie zakazanych (zwłaszcza w zatokach Kirsajt),
• nie płosz ptaków – szczególnie w sezonie migracyjnym i gniazdowym,
• nie niszcz martwych drzew i konarów – to dom chrząszczy,
• nie rozpalaj ognia, nie zostawiaj śmieci,
• poruszaj się po wyznaczonych ścieżkach i drogach.

Kiedy jechać? Wiosna, lato, jesień, zima – każda pora ma swój urok

• Wiosna – migracje ptaków, budząca się zieleń,
• Lato – najlepsze warunki do spacerów, obserwacji owadów i jezior,
• Jesień – złote liście, spokój, kolejna fala migracji ptaków, raj dla ornitologów
• Zimą rezerwat jest cichy i surowy – idealny dla tych, którzy lubią zimowe lasy bez tłumów, miłośników fotografii

Praktyczne wskazówki
Dojazd: samochodem do Sztynortu lub Węgorzewa, dalej pieszo/rowerem;

Czas zwiedzania: 2–4 h w zależności od trasy;

Nawierzchnia: drogi leśne, ścieżki, miejscami piasek i korzenie;

Dla kogo: dla rodzin, par, samotnych wędrowców, fotografów przyrody;

Czego nie robić: nie traktować rezerwatu jak plaży „na dziko” – to nie to miejsce.