"Życie blisko natury zmienia sposób patrzenia na świat" - rozmowa z Jolantą Rejs

Natura, która przenika sztukę

Dla wielu twórców zamieszkanie na Mazurach oznacza nie tylko zmianę miejsca, ale również zmianę sposobu pracy i postrzegania rzeczywistości. Codzienny kontakt z lasem, łąkami, jeziorami i wiejskim krajobrazem często znajduje odzwierciedlenie w tematyce oraz formie tworzonych prac.

Jolanta Rejs przyznaje, że w jej przypadku przeprowadzka na Mazury wyraźnie wpłynęła na kierunek artystycznych poszukiwań.

– Myślę, że rzeczywiście, mieszkając blisko natury, trudno, żeby ta natura nie wchodziła w twórczość. To doświadczenie życia blisko przyrody jest nieuniknione – mówi Jolanta Rejs.

Przed przeprowadzką na Mazury artystka interesowała się przede wszystkim sztuką konceptualną. Zamieszkanie na wsi i nawiązanie bliższego kontaktu z przyrodą zmieniło jednak jej sposób pracy oraz tematykę twórczości.

– Po przeprowadzce na wieś i nawiązaniu bliskiego kontaktu z przyrodą tematyka mojej pracy mocno się zmieniła. Myślę, że codzienność i to, co nas otacza, w dużym stopniu determinuje to, co potem można zobaczyć w tych pracach – podkreśla.

W jej twórczości pojawiają się między innymi motywy roślinne i elementy zaczerpnięte z mazurskiego otoczenia. Natura nie jest jednak wyłącznie dekoracją. Staje się doświadczeniem, które wpływa na sposób myślenia, obserwowania i budowania artystycznej wypowiedzi.

Od sztuk wizualnych do rękodzieła

Otwarte Pracownie na Mazurach to projekt, który pozwala odwiedzającym zajrzeć do świata lokalnych artystów, rękodzielników i rzemieślników. Można zobaczyć twórców przy pracy, poznać wykorzystywane materiały i narzędzia, porozmawiać o ich pasji, a także wziąć udział w pokazach i warsztatach.

Tegoroczna edycja wydarzenia odbyła się w ramach XXXV Wydmińskiego Jarmarku Twórców Ludowych. Na Placu Targowym w Wydminach można było spotkać twórców reprezentujących różne dziedziny – między innymi malarstwo, rysunek, ceramikę, plecionkarstwo, tkactwo, kowalstwo, makramę, haft i artystyczną biżuterię.

Jak wyjaśnia Jolanta Rejs, początkowo założenia projektu były nieco inne.

– Pierwotne założenie pierwszej edycji było takie, że zrobimy otwarte pracownie dla artystów sztuk wizualnych. Jednak szybko rzeczywistość zweryfikowała ten pomysł. Okazało się, że na terenie naszej gminy oraz gmin ościennych jest wielu wspaniałych rękodzielników – opowiada.

Organizatorzy postanowili więc rozszerzyć formułę wydarzenia. Otwarte Pracownie zaczęły obejmować nie tylko sztuki wizualne, ale również rękodzieło i tradycyjne rzemiosło.

Coraz więcej pracowni

Z każdą kolejną edycją do projektu dołączają nowi twórcy. W pierwszej odsłonie uczestniczyło 18 pracowni, w następnej 28, rok później 40, a podczas tegorocznej edycji było ich już 52.

– Widać, że z każdym rokiem zgłasza się do nas coraz więcej osób. Bardzo nas to cieszy. Właściwie z roku na rok jesteśmy trochę przerażeni tym, jak w kolejnym roku zdołamy wszystko zorganizować i ogarnąć tak dużą grupę ludzi. Mamy jednak już pewną, sprawdzoną formułę, więc udaje nam się wszystko sprawnie spiąć – mówi Jolanta Rejs.

Rosnąca liczba uczestników pokazuje, że na Mazurach działa coraz więcej osób, które chcą dzielić się swoją twórczością. Projekt pozwala im zaprezentować własny warsztat, opowiedzieć o swojej pracy i nawiązać bezpośredni kontakt z odbiorcami.

Pracownie otwarte dla odwiedzających

Otwarte Pracownie nie mają jednej, sztywnej formuły. Każdy twórca może zdecydować, jak chce przyjąć odwiedzających i co zaprezentować. W jednej pracowni można zobaczyć pokaz tradycyjnego rzemiosła, w innej wziąć udział w warsztatach, a jeszcze gdzie indziej porozmawiać o sztuce, obejrzeć wystawę lub poznać proces powstawania konkretnych prac.

Podczas wydarzenia w Wydminach można było między innymi obserwować pracę kowala, spróbować plecionkarstwa, zobaczyć powstawanie mazurskich kafli, poznać techniki ceramiczne, obejrzeć obrazy, rysunki, tkaniny i biżuterię, a także porozmawiać z twórcami o ich inspiracjach.

Jolanta Rejs podkreśla, że obszar objęty inicjatywą stale się powiększa.

– Cieszymy się również, że obszar, który obejmują Otwarte Pracownie, cały czas się powiększa. Jeśli jest tutaj ktoś, kto chciałby dołączyć do tego przedsięwzięcia, zapraszamy do naszego stanowiska. Można tam dowiedzieć się, jak to zrobić – zachęca.

Marzenie o całej Polsce

Rozwój projektu skłania organizatorów do myślenia o kolejnych latach. Czy w przyszłości Otwarte Pracownie obejmą całe Mazury? A może ich zasięg będzie jeszcze większy?

Jolanta Rejs patrzy na tę perspektywę z dużym entuzjazmem.

– Myślę, że w piątej edycji wyobrażam sobie, że ten obszar obejmuje całe Mazury, a później całą Polskę. Mamy weekend otwartych pracowni i właściwie gdziekolwiek pojedziesz, w każdej części Polski znajdziesz otwarte pracownie – mówi.

To ambitna wizja, ale rosnące zainteresowanie projektem pokazuje, że inicjatywa ma potencjał, by rozwijać się dalej. Jej siłą jest oddolny charakter oraz zaangażowanie osób, które same tworzą i chcą pokazywać innym swoją pracę.

Projekt tworzony przez ludzi

Otwarte Pracownie nie są zamkniętym projektem o z góry określonym kształcie. Ich formuła rozwija się wraz z twórcami i odbiorcami.

– Cały projekt buduje wiele osób, a przede wszystkim twórcy i twórczynie. To jest projekt w procesie. Wszystko rozwija się właśnie w tym procesie, a on sam weryfikuje, jaką twarz przedsięwzięcie ostatecznie przyjmie – zaznacza Jolanta Rejs.

Organizatorem projektu jest Stowarzyszenie „Nasze Talki”, które wspiera rozwój inicjatywy i pomaga łączyć twórców z osobami zainteresowanymi sztuką oraz rękodziełem. Ważną rolę odgrywa także Gminny Ośrodek Kultury, deklarujący dalsze wsparcie dla wydarzenia.

– Co przyniesie przyszły rok? Myślę, że przyjmiemy to po prostu z pokorą i wdzięcznością – mówi artystka.

Mazury jako przestrzeń twórcza

Rozmowa z Jolantą Rejs pokazuje, że sztuka na Mazurach wyrasta z bliskości natury, codziennych doświadczeń i lokalnych relacji. To twórczość, która często nie potrzebuje wielkich deklaracji – wystarczą obserwacja, uważność i kontakt z miejscem.

Otwarte Pracownie pozwalają tę twórczość zobaczyć z bliska. Dzięki nim Mazury stają się nie tylko przestrzenią wypoczynku, lecz także miejscem spotkania ze sztuką, tradycją i ludźmi, którzy nadają regionowi wyjątkowy charakter.

– Jeśli faktycznie są wśród Was osoby, które widzą siebie w projekcie „Otwarte Pracownie na Mazurach”, a za dziesięć lat – w całej Polsce, serdecznie zapraszamy do kontaktu z organizatorem, czyli Stowarzyszeniem „Nasze Talki” – podsumowuje Jolanta Rejs.

Jak dołączyć do Otwartych Pracowni?

Do projektu może dołączyć każdy artysta, rękodzielnik lub rzemieślnik, który chce pokazać swoją twórczość i zaprosić odwiedzających do własnej pracowni. Organizatorzy nie narzucają jednej formy prezentacji – każda osoba może zdecydować, czy jej pracownia będzie galerią, miejscem warsztatów, spotkania, pokazu, koncertu czy kameralnego wydarzenia.

Aby zgłosić swój udział, należy skontaktować się ze Stowarzyszeniem „Nasze Talki”, organizatorem projektu. Informacje o kolejnej edycji, zasadach zgłoszenia oraz uczestniczących pracowniach można znaleźć na stronie otwartepracownie.com oraz na stronie Stowarzyszenia naszetalki.pl.

Jak podkreśla Jolanta Rejs:

– My jako stowarzyszenie jesteśmy tylko pośrednikami pomiędzy twórczyniami, twórcami a odbiorcami.

To właśnie uczestnicy współtworzą charakter projektu. Dzięki ich różnorodności Otwarte Pracownie pozwalają odkrywać Mazury nie tylko jako krainę jezior i pięknych krajobrazów, ale także jako miejsce pełne ludzi, pasji, lokalnych historii i autentycznej twórczości.