Jezioro Świętajno

Jezioro Świętajno, położone obok miejscowości Narty i Warchały w gminie Jedwabno, należy do najpiękniejszych oraz najczystszych jezior południowej części Mazur. Oficjalna nazwa akwenu to Świętajno Narckie, jednak często nazywane jest również jeziorem Narty lub Jeziorem Narckim.

Akwen zachwyca przede wszystkim wyjątkową przejrzystością wody, która sprawia, że przy słonecznej pogodzie jezioro przybiera intensywnie turkusowy kolor. Świętajno bywa nawet porównywane do egzotycznych kąpielisk i określane mianem „mazurskich Malediwów”. To jednak przede wszystkim naturalne jezioro otoczone lasami, polami, łąkami oraz letniskową zabudową Nart i Warchał.

W zależności od roku wykonania pomiarów, poziomu wody i przyjętej metody obliczeń w publikacjach można znaleźć nieco inne wartości powierzchni jeziora – od około 175 do 217 ha. W powyższym zestawieniu przyjęliśmy dane morfometryczne najczęściej podawane w opracowaniach naukowych i materiałach dotyczących gminy Jedwabno.

Wyjątkowa czystość i przejrzystość wody

Największym skarbem jeziora Świętajno jest jego czysta i bardzo przejrzysta woda. W badaniach prowadzonych na początku XXI wieku akwen został zakwalifikowany do pierwszej klasy czystości. Widzialność pod wodą dochodziła do około 6,5 metra, a według obserwacji nurków w sprzyjających warunkach może być jeszcze większa.

Na dobrą przejrzystość wpływają między innymi twarde, piaszczyste i żwirowo-piaszczyste partie dna oraz stosunkowo niewielka ilość roślinności w strefie przybrzeżnej. Woda jest dobrze natleniona, a pod powierzchnią można zobaczyć podwodne łąki, ławice ryb oraz raki. Gmina Jedwabno wymienia Świętajno wśród najczystszych jezior w Polsce i najpopularniejszych miejsc letniego wypoczynku w regionie.

Świętajno jest bardzo dobrym miejscem dla rodzin z dziećmi. W wielu miejscach wejście do wody jest łagodne, a piaszczyste płycizny ciągną się daleko od brzegu. Pozwala to komfortowo korzystać z kąpieli i wypoczywać na plażach znajdujących się w okolicach Nart i Warchał.

Trzeba jednak pamiętać, że mimo rozległych płycizn jezioro jest głębokie. W najgłębszym miejscu dno znajduje się prawie 30 metrów pod powierzchnią wody. Podczas kąpieli należy więc korzystać z wyznaczonych miejsc i zawsze zwracać uwagę na bezpieczeństwo dzieci.

W sezonie letnim nad jeziorem działają ośrodki wypoczynkowe, pensjonaty, domki letniskowe, pola namiotowe, lokale gastronomiczne oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego. Dzięki temu można tu zaplanować zarówno jednodniowy wypad nad wodę, jak i dłuższy urlop.

Doskonała widoczność pod wodą sprawiła, że Świętajno stało się jednym z najbardziej znanych jezior nurkowych w tej części Polski. Urozmaicone dno, podwodne górki, zagłębienia, roślinność oraz przygotowane trasy szkoleniowe od lat przyciągają początkujących i bardziej doświadczonych nurków.

Regularny, stosunkowo otwarty kształt jeziora zapewnia również dobre warunki do windsurfingu. Na wodzie można spotkać kajaki, deski SUP, rowery wodne i łodzie wiosłowe. Akwen nie jest częścią głównego Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, dlatego ma bardziej wypoczynkowy charakter niż najbardziej zatłoczone jeziora w okolicach Giżycka czy Mikołajek.

Jezioro atrakcyjne dla wędkarzy

Świętajno zaliczane jest do jezior typu sielawowego. W jego wodach występują między innymi sielawa, sieja, szczupak, okoń, płoć, leszcz, lin, węgorz, miętus, wzdręga i krąp. Duża głębokość oraz zróżnicowanie dna sprawiają, że akwen jest interesujący również dla bardziej doświadczonych wędkarzy. Przed rozpoczęciem połowu należy oczywiście wykupić odpowiednie zezwolenie i zapoznać się z aktualnym regulaminem użytkownika rybackiego.

Walorem Świętajna jest nie tylko czysta woda, ale również malownicze otoczenie. Brzegi są zróżnicowane – od płaskich, piaszczystych odcinków po wyższe i bardziej strome fragmenty. W pobliżu znajdują się lasy Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej, dobre tereny spacerowe i rowerowe oraz miejsca znane z obfitości grzybów.

Jezioro leży na obszarze Natura 2000 Ostoja Napiwodzko-Ramucka, co dodatkowo podkreśla przyrodniczą wartość tej części Mazur. Jednocześnie jest łatwo dostępne – Narty znajdują się przy drodze krajowej nr 58, około 15 kilometrów od Szczytna.

Świętajno to idealna propozycja dla osób szukających czystej wody, piaszczystych plaż i rozwiniętej infrastruktury turystycznej. Można tu odpoczywać z dziećmi, nurkować, pływać kajakiem, spróbować windsurfingu albo po prostu spędzić dzień na plaży. Turkusowa woda, mazurskie krajobrazy i wakacyjna atmosfera Nart oraz Warchał sprawiają, że jest to jedno z tych jezior, które warto zobaczyć na własne oczy.